Standterminologie voor Wudang-beoefening (步型 Bùxíng)

Wudang-training gebruikt voortdurend namen voor standen. Een leraar kan vragen om paardstand, boogstand, lege stand, hurkstand, ruststand, T-stand of eenbenige stand. De namen zijn kort in het Chinees, maar ze vertellen de leerling hoe de voeten, het gewicht, de hoogte en de richting zijn georganiseerd.

Dit artikel geeft de belangrijkste Chinese woordenschat om standtermen in de les te herkennen. Het is geen volledige gids voor standtraining. Het doel is te begrijpen wat de woorden betekenen, hoe ze worden gecombineerd en hoe ze voorkomen in correcties, vormnamen en overgangsoefeningen.

Kernwoorden voor standen (步型 Bùxíng)

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
Stap, pas, standpositie
步型BùxíngStandtype, standvorm
步法BùfǎStapmethode, voetwerkmethode
下盘XiàpánOnderframe, basis van het onderlichaam
重心ZhòngxīnZwaartepunt, gewichtscentrum
WěnStabiel, stevig

步 (Bù) is het sleutelwoord. Het kan een stap, een pas of een stand betekenen, afhankelijk van de context. In 马步 (Mǎ Bù) duidt het een stand aan. In 上步 (Shàng Bù) beschrijft het naar voren stappen. In 一步一步 (Yī Bù Yī Bù) betekent het stap voor stap.

步型 (Bùxíng) is de vorm of het type stand. Het beantwoordt de vraag: welke stand is dit? 步法 (Bùfǎ) is de methode van stappen en veranderen. Een leerling kan één 步型 vasthouden en daarna 步法 gebruiken om naar de volgende houding te gaan.

下盘 (Xiàpán) betekent het onderframe: de basis die wordt gevormd door de voeten, benen, heupen en het zwaartepunt. Wanneer de 下盘 stabiel is, kan het bovenlichaam bewegen zonder de worteling te verliezen.

Veelvoorkomende standnamen

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
马步Mǎ BùPaardstand
弓步Gōng BùBoogstand
虚步Xū BùLege stand
仆步Pū BùHurkstand
歇步Xiē BùRuststand, gekruiste ruststand
丁步Dīng BùT-stand
独立步Dú Lì BùEenbenige stand
并步Bìng BùStand met voeten samen
开立步Kāi Lì BùOpen staande stand

马步 (Mǎ Bù) betekent letterlijk paardenstap of paardstand. 弓步 (Gōng Bù) betekent boogstand; 弓 (Gōng) is een boog. 虚步 (Xū Bù) betekent lege stand, waarbij de lichtere voet kan stappen, trappen of veranderen.

仆步 (Pū Bù) is een lage hurkstand. 歇步 (Xiē Bù) wordt vaak vertaald als ruststand, maar in krijgskunstvormen is het een compacte gekruiste stand die het lichaam verzamelt vóór een verandering, draaiing of loslating.

丁步 (Dīng Bù) is T-stand. 丁 (Dīng) is een karakter met de vorm van een T. 独立步 (Dú Lì Bù) betekent eenbenige stand: één been ondersteunt het lichaam terwijl het andere been wordt opgetild.

Links, rechts, voor en achter

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
ZuǒLinks
YòuRechts
QiánVoor, naar voren
HòuAchter, achterste
左弓步Zuǒ Gōng BùLinker boogstand
右弓步Yòu Gōng BùRechter boogstand
左虚步Zuǒ Xū BùLinker lege stand
右虚步Yòu Xū BùRechter lege stand

Standnamen beginnen vaak met 左 (Zuǒ, links) of 右 (Yòu, rechts). De zijde verwijst meestal naar het voorste been, de hoofdrichting van de stand of de zijde die in die beweging wordt benadrukt. De exacte zijde kan afhangen van de vorm en de naamgevingsconventie van de leraar, dus de leerling moet naar de hele instructie luisteren.

前 (Qián) en 后 (Hòu) verduidelijken de relatie tussen de voeten. 前脚 (Qián Jiǎo) is de voorste voet. 后脚 (Hòu Jiǎo) is de achterste voet. Deze woorden zijn nuttig in boogstand, lege stand en stapovergangen.

Vol en leeg

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
ShíVol, substantieel, gewichtdragend
Leeg, insubstantieel, licht
虚实Xū ShíLeeg en vol
ZhòngZwaar, belast
QīngLicht
重心ZhòngxīnZwaartepunt
换重心Huàn ZhòngxīnHet zwaartepunt veranderen
分清虚实Fēnqīng Xū ShíLeeg en vol duidelijk onderscheiden

虚实 (Xū Shí) is een van de belangrijkste paren in interne beoefening. In standtaal verwijst 实 meestal naar het been dat meer gewicht draagt. 虚 verwijst naar het been dat lichter blijft. Een leerling die 分清虚实 hoort, moet de gewichtsverdeling duidelijker maken, niet alleen het lichaam lager brengen.

重心 (Zhòngxīn) is het zwaartepunt of gewichtscentrum. 换重心 betekent het zwaartepunt veranderen. In een vorm kan dit gebeuren vóór een stap, tijdens een draaiing of bij de overgang van de ene stand naar de andere. De verandering moet gecontroleerd zijn, niet plotseling vallen.

Hoogte en stabiliteit

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
GāoHoog
Laag
降低JiàngdīVerlagen, hoogte verminderen
下沉Xià ChénNaar beneden zinken
站稳Zhàn WěnStevig staan
稳住Wěn ZhùStevig houden
不要晃Bù Yào HuàngNiet wiebelen
不要塌Bù Yào TāNiet instorten

Standcorrecties gaan vaak over hoogte. 高 (Gāo) en 低 (Dī) zijn eenvoudige woorden, maar ze betekenen niet dat elke leerling op dezelfde diepte moet trainen. Een stand moet laag genoeg zijn om structuur te trainen zonder de knieën, heupen, wervelkolom of ademhaling te laten instorten.

下沉 (Xià Chén) betekent naar beneden zinken: het gewicht zakt door de benen terwijl het bovenlichaam georganiseerd blijft. 站稳 (Zhàn Wěn) en 稳住 (Wěn Zhù) wijzen op stabiliteit wanneer de stand wiebelt, te vroeg verandert of zijn onderframe verliest.

Voet- en kniefrasen

ChineesPīnyīnBetekenis in de training
脚尖JiǎojiānTenen
脚跟JiǎogēnHiel
脚掌JiǎozhǎngVoetzool
膝盖XīgàiKnie
膝盖对脚尖Xīgài Duì JiǎojiānKnie staat in lijn met de tenen
脚跟落地Jiǎogēn Luò DìHiel landt op de grond
扣脚Kòu JiǎoDe voet haken of naar binnen draaien
摆脚Bǎi JiǎoDe voet naar buiten zwaaien of plaatsen

Alleen de standnaam is niet genoeg. Voet- en kniefrasen verfijnen de basis. 膝盖对脚尖 betekent dat de knie en de tenen in dezelfde lijn wijzen. 脚跟 (Jiǎogēn), de hiel, en 脚掌 (Jiǎozhǎng), de voetzool, worden vaak gehoord bij stap- en standwerk.

扣脚 en 摆脚 zijn belangrijk bij draaien. 扣脚 trekt of haakt de voet naar binnen. 摆脚 opent of zwaait de voet naar buiten. Deze kleine voetveranderingen bereiden de heupen en taille voor om te draaien zonder de knie te verdraaien.

Veelvoorkomende correcties in de les

FrasePīnyīnBetekenis in de training
马步站好Mǎ Bù Zhàn HǎoSta goed in paardstand
弓步做稳Gōng Bù Zuò WěnMaak de boogstand stabiel
虚步要轻Xū Bù Yào QīngDe lege stand moet licht zijn
重心往下沉Zhòngxīn Wǎng Xià ChénLaat het gewichtscentrum naar beneden zinken
不要站太高Bù Yào Zhàn Tài GāoSta niet te hoog
膝盖不要内扣Xīgài Bù Yào Nèi KòuLaat de knie niet naar binnen vallen
后脚蹬直Hòu Jiǎo Dēng ZhíDuw of strek door het achterste been
前脚放松Qián Jiǎo FàngsōngOntspan de voorste voet

Deze frasen combineren standnamen, lichaamsdelen, richtingswoorden en kwaliteitswoorden. Een leerling hoeft niet elk karakter afzonderlijk te vertalen. Het is genoeg om de stand, het lichaamsdeel en de kwaliteit van de correctie te horen.

要 (Yào) betekent vaak "zou moeten" of "moet". 不要 (Bù Yào) betekent "niet doen". Wanneer een correctie begint met 不要, stopt de leraar meestal een fout.

稳 (Wěn) is een sleutelwoord in standwerk. Het betekent stevig, stabiel en gezonken. Een stabiele stand is niet bevroren. Hij is voldoende georganiseerd zodat de volgende beweging kan beginnen zonder paniek of extra aanpassing.

Oefenmethode

Identificeer tijdens het oefenen eerst de standnaam voordat je snelheid toevoegt. Stel drie vragen: wat is de 步型, waar is het 重心, en welk been is 虚 of 实? Dit maakt het onderlichaam duidelijk voordat de handen druk worden.

Luister daarna naar zijdewoorden en correctiewoorden. 左 en 右 geven de richting aan. 高 en 低 geven de hoogte aan. 稳, 松, 沉 en 不要晃 geven de kwaliteit aan. Voet- en kniefrasen verfijnen de basis. In vormtraining geeft de standterm de algemene kaart van het onderlichaam; de correctie van de leraar geeft de exacte methode.

Het doel is niet om een woordenlijst los van de beoefening uit het hoofd te leren. Het doel is om een korte Chinese standcorrectie te horen en het lichaam direct te laten reageren: de voet past zich aan, de knie lijnt uit, het gewicht zakt, het lege been wordt licht en de stand is klaar voor de volgende beweging.