Sekcja: Rozdział zewnętrzny (外篇) | Chiński tytuł: 马蹄 (Mǎ Tí)

Drugi rozdział trylogii prymitywistycznej rozwija swoją argumentację poprzez obraz koni. W swoim naturalnym stanie konie jedzą trawę, piją wodę i wyrażają przyjemność, splatając szyje. Gdy są rozgniewane, odwracają się tyłem i kopią. Taki jest zakres ich naturalnej wiedzy. Potem pojawia się Bó Lè (伯乐) — legendarny trener koni — i ogłasza, że wie, jak zarządzać końmi. Piętnuje je, przycina im sierść, pęta je, wiąże w stajniach i zmusza do ustawiania się w szeregi. Zanim kończy, dwa lub trzy na każde dziesięć umierają. Głodzi je, wzbudza w nich pragnienie, każe im się ścigać, trenuje je wędzidłami i biczami. Ponad połowa jest martwa.

To model tego rozdziału dla tego, co cywilizacja robi z ludzką naturą. Garncarz kształtuje glinę; cieśla kształtuje drewno. Ale ani glina, ani drewno nie prosiły, by je kształtować. Podobnie królowie-mędrcy, którzy kształtowali ludzkość poprzez obrzędy (禮 Lǐ) i muzykę (樂 Yuè), nie udoskonalili natury — zdeformowali ją.

W czasach przywódcy klanu Hé Xū (赫胥) ludzie wiązali węzły do rachowania, cieszyli się jedzeniem, byli zadowoleni ze swoich ubrań, szczęśliwi w swoich obyczajach i czuli się u siebie w swoich domostwach. Sąsiednie osady mogły się widzieć nawzajem i słyszeć swoje koguty oraz psy, ale ludzie starzeli się i umierali, nie odwiedzając się wzajemnie. To było doskonałe rządzenie. Potem przyszli mędrcy ze swoją życzliwością i prawością, a świat zaczął wątpić. Przyszli ze swoimi obrzędami i muzyką, a świat zaczął się dzielić.

Dla artysty sztuk walki przypowieść o Bó Lè niesie konkretne ostrzeżenie dotyczące metodyki treningu. Instruktor, który narzuca uczniom sztywne zewnętrzne formy — wymagając pozycji, których ich ciała nie mogą naturalnie utrzymać, ćwicząc techniki tłumiące naturalne instynkty ruchu — jest Bó Lè. Rezultatem nie są wykwalifikowani praktycy, lecz kontuzjowani. Podejście sztuk wewnętrznych traktuje trening inaczej: odkrywa i doskonali naturalne jakości ruchu ucznia, zamiast je zastępować.

Klasyfikacja naukowa

Prymitywistyczny (Graham) / Anarchistyczny (Liu). Drugi w trylogii antycywilizacyjnej (rozdziały 8–10). Rozszerza argumenty rozdziału 8 dotyczące indywidualnej natury na krytykę instytucji społecznych.

Kluczowe fragmenty po chińsku

马，蹄可以践霜雪，毛可以御风寒。龁草饮水，翘足而陆，此马之真性也。
Mǎ, tí kě yǐ jiàn shuāngxuě, máo kě yǐ yù fēnghán. Hé cǎo yǐn shuǐ, qiào zú ér lù, cǐ mǎ zhī zhēn xìng yě.
— Kopyta koni mogą stąpać po szronie i śniegu; ich sierść może chronić przed wiatrem i zimnem. Pasą się i piją, wierzgają i skaczą — taka jest prawdziwa natura koni.

及至伯乐，曰：我善治马。烧之，剔之，刻之，雒之。
Jí zhì Bó Lè, yuē: wǒ shàn zhì mǎ. Shāo zhī, tī zhī, kè zhī, luò zhī.
— Potem przyszedł Bó Lè, mówiąc: „Umiem dobrze zarządzać końmi”. Piętnował je, przycinał im sierść, znaczył je i pętał.

Przypowieści i kluczowe epizody

• Naturalny koń — kopyta na szronie, grzywy na wietrze, swobodne podskoki
• Bó Lè, trener koni — piętnuje, przycina, pęta i zabija dwa lub trzy na dziesięć
• Garncarz i cieśla — kształtują glinę i drewno, które nigdy nie prosiły, by je kształtować
• Dawne czasy Hé Xū — ludzie zadowoleni, osady widoczne dla siebie nawzajem, lecz bez odwiedzin
• Przybycie mędrców — życzliwość przynosi wątpliwość, obrzędy przynoszą podział

Kluczowe terminy

• Bó Lè (伯乐) — Legendarny trener koni; symbol cywilizatora, który niszczy naturę poprzez zarządzanie
• Zhēn Xìng (真性) — Prawdziwa natura, pierwotny stan sprzed treningu lub cywilizacji
• Lǐ Yuè (礼乐) — Obrzędy i muzyka, konfucjańskie narzędzia porządku społecznego, które rozdział atakuje